GUMRAI ACADEMY/รู้จักตลาดและเครื่องมือ/DAY 1

beginner · DAY 01

รู้จักตลาด: Forex, CFD, ทอง, ดัชนี และคริปโต

16 นาที
รู้จักตลาด: Forex, CFD, ทอง, ดัชนี และคริปโต

SECTION 01

บทนำ: ชื่อบนหน้าจอเหมือนกัน แต่สิ่งที่ซื้อขายอาจเป็นคนละชนิด

ในการเริ่มต้นเข้าสู่ตลาดการเงิน ผู้เรียนส่วนใหญ่มักมองเห็นตัวอักษรย่อบนหน้าจอโปรแกรมซื้อขาย เช่น EURUSD, XAUUSD, US30 หรือ BTCUSD แล้วสรุปเอาเองว่ากำลังซื้อขายสกุลเงิน ทองคำ ดัชนีหุ้น หรือคริปโตเคอเรนซีจริงๆ อย่างไรก็ตาม ในโลกของการเงินและการทำสัญญา สัญลักษณ์ที่ปรากฏบนหน้าจอแพลตฟอร์มการเทรดเป็นเพียง "ชื่อเรียก (Symbol)" ที่ผู้ให้บริการหรือโบรกเกอร์ตั้งขึ้นเท่านั้น สิ่งที่คุณกำลังถือครองหรือเข้าทำสัญญาจริงอาจมีความแตกต่างอย่างสิ้นเชิง ทั้งในแง่ของกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์ ทางเลือกในการชำระราคา ตลอดจนภาระผูกพันทางกฎหมาย

การไม่สามารถแยกแยะระหว่าง "สินทรัพย์ที่อ้างอิง" กับ "ประเภทของสัญญาที่ใช้ซื้อขาย" เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้เริ่มต้นเกิดความสับสนอย่างรุนแรง เช่น เข้าใจผิดว่าการซื้อ XAUUSD บนหน้าจอ MT5 คือการซื้อทองคำแท่งมาเก็บไว้ หรือคิดว่าการเปิดสัญญา BTCUSD จะได้รับการคุ้มครองสินทรัพย์ในลักษณะเดียวกับการฝากเงินในสถาบันการเงินหรือการถือครองหลักทรัพย์จริง

เพื่อสร้างรากฐานที่ถูกต้อง เอกสารบทเรียนฉบับนี้จะนำเสนอ "โมเดล 5 ชั้น (5-Layer Model)" ที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถมองทะลุสัญลักษณ์บนหน้าจอ เข้าใจสัจธรรมของสัญญาทางการเงิน และสามารถตรวจสอบข้อกำหนดสัญญา (Specification) ได้อย่างถูกต้องแม่นยำก่อนการส่งคำสั่งซื้อขายทุกครั้ง

SECTION 02

โมเดล 5 ชั้น: Market → Underlying → Instrument → Symbol → Broker Contract

เพื่อให้สามารถจำแนกโครงสร้างของสัญญาทุกประเภทในโลกการเงินได้อย่างเป็นระบบ ผู้เรียนจำเป็นต้องเข้าใจโครงสร้างเชื่อมโยง 5 ลำดับชั้น ดังต่อไปนี้:

1Market (ตลาด)

ตลาดหรือศูนย์กลางที่เป็นแหล่งกำเนิดราคาและสภาพคล่องอ้างอิง เช่น ตลาดซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนเสรีระหว่างธนาคาร (OTC Foreign Exchange Market), ตลาดอนุพันธ์ศูนย์กลาง COMEX / CME Group, ตลาดหลักทรัพย์ (Stock Exchange) หรือตลาดสินทรัพย์ดิจิทัล

2Underlying (สินทรัพย์อ้างอิง)

สินทรัพย์ สกุลเงิน โลหะ หรือดัชนีที่มีอยู่จริงในโลกการเงิน ซึ่งถูกนำมาใช้เป็นตัวอิงในการคำนวณราคา เช่น คู่สกุลเงิน EUR/USD, ทองคำแท่งบริสุทธิ์ (Troy Ounce), ดัชนี S&P 500 หรือเหรียญ Bitcoin

3Instrument (เครื่องมือทางการเงิน / ประเภทสัญญา)

รูปแบบของสัญญาหรือข้อตกลงทางกฎหมายที่ใช้ในการซื้อขาย

  • Spot (การซื้อขายทันที / กายภาพ): การตกลงซื้อขายและส่งมอบสินทรัพย์จริง
  • Futures (สัญญาซื้อขายล่วงหน้า): สัญญารูปแบบมาตรฐานที่มีกำหนดวันหมดอายุ ชำระราคาด้วยการส่งมอบจริงหรือชำระด้วยเงินสด ผ่านตลาดอนุพันธ์ศูนย์กลาง
  • CFD (Contract for Differences): สัญญาซื้อขายส่วนต่างราคาระหว่างคู่สัญญา โดยไม่มีการส่งมอบสินทรัพย์จริง
  • Index Funds / ETFs: กองทุนที่ลงทุนในตะกร้าหลักทรัพย์เพื่อสร้างผลตอบแทนตามดัชนีอ้างอิง
4Symbol (สัญลักษณ์บนหน้าจอ)

รหัสตัวอักษรย่อที่ปรากฏในโปรแกรมเทรด เช่น EURUSD, XAUUSD, GC, 1OZ, US30, BTCUSD ซึ่งสัญลักษณ์เดียวกันในต่างโบรกเกอร์อาจอ้างอิงสัญญาคนละประเภทกันได้

5Broker Contract (ข้อกำหนดสัญญาเฉพาะของผู้ให้บริการ)

กฎและรายละเอียดทางเทคนิคที่โบรกเกอร์หรือผู้ให้บริการกำหนดขึ้นสำหรับสัญลักษณ์นั้นๆ เช่น ขนาดสัญญา (Contract Size), ขั้นต่ำการเปลี่ยนแปลงราคา (Tick Size), มูลค่าของการขยับราคา (Tick Value), สกุลเงินหลักประกัน (Margin Currency) และค่าธรรมเนียมถือครองข้ามคืน (Swap) ซึ่งต้องตรวจสอบผ่านหน้าต่าง Specification ในโปรแกรม MT5 หรือเอกสารเปิดเผยข้อมูลผลิตภัณฑ์ (Product Disclosure Statement)

โมเดล 5 ชั้น Market, Underlying, Instrument, Symbol และ Broker Contract

SECTION 03

จำแนกรายละเอียด 5 หมวดสินทรัพย์หลัก

3.1 ตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Forex)

  • Underlying คืออะไร: อัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินสองสกุล (Currency Pair) เช่น สกุลเงินยูโรเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ (EUR/USD) หรือสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐเทียบกับเยนญี่ปุ่น (USD/JPY)
  • Instrument ที่พบได้: OTC Spot, Outright Forwards, FX Swaps, FX Options, FX Futures และ Rolling Spot FX / FX CFDs
  • ข้อมูลอ้างอิง: จากการสำรวจ BIS Triennial Central Bank Survey ในเดือนเมษายนปี 2025 พบว่ามูลค่าการซื้อขายเฉลี่ยต่อวันในตลาด OTC FX ทั่วโลกสูงถึง 9.6 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีส่วนแบ่งตามเครื่องมือทางการเงิน ได้แก่ FX Swaps 42%, FX Spot 31%, Outright Forwards 19%, FX Options 7% และ Currency Swaps 2%
  • สกุลเงินหลัก: สกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) อยู่ในฝั่งใดฝั่งหนึ่งของธุรกรรมสูงถึง 89.2% ตามมาด้วย ยูโร (EUR) 28.9%, เยนญี่ปุ่น (JPY) 16.8%, ปอนด์สเตอร์ลิง (GBP) 10.2%, หยวนจีน (RMB) 8.5% และฟรังก์สวิส (CHF) 6.4%
  • ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริงหรือไม่: ในกรณีของการซื้อขายผ่านสัญญาอนุพันธ์หรือ FX CFD ผู้ซื้อขาย ไม่ได้ถือกรรมสิทธิ์ ในธนบัตรหรือเงินฝากสกุลเงินต่างประเทศจริง แต่เป็นการทำสัญญาเพื่อรับ exposure ผ่านความเคลื่อนไหวของราคาอัตราแลกเปลี่ยน
  • ซื้อขายผ่านตลาดหรือผู้ให้บริการแบบใด: ตลาด OTC (Over-the-Counter) ซึ่งมีโครงสร้างหลักเป็นสถาบันการเงินระหว่างผู้ค้า (Inter-dealer มีส่วนแบ่ง 46%) และการซื้อขายกับสถาบันการเงินอื่น (Other Financial Institutions มีส่วนแบ่ง 50%) โดยมีผู้ให้บริการรายย่อยหรือโบรกเกอร์เชื่อมโยงสภาพคล่องมายังลูกค้ารายย่อย
  • ความเสี่ยงหลัก: ความผันผวนของราคาอัตราแลกเปลี่ยนจากปัจจัยเศรษฐกิจและนโยบายทางการเงิน และความเสี่ยงจากการรับ exposure ผ่านสัญญาที่มีการใช้หลักประกัน (Leverage)
  • ต้องตรวจเช็กอะไรใน Specification / Disclosure: ตรวจสอบ Contract Size (ว่า 1 Lot เท่ากับกี่ยูนิตสกุลเงินหลัก), Margin Currency, Profit Currency, Swap Type (คำนวณเป็นจุดหรือเปอร์เซ็นต์) และ Swap Rates รวมถึงวันคูณสวอปสามเท่า (เช่น คืนวันพุธ)

3.2 สัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD - Contract for Differences)

  • Underlying คืออะไร: สินทรัพย์อ้างอิงได้เกือบทุกประเภทในโลกการเงิน เช่น ดัชนีหุ้น, หุ้นรายตัว, โลหะมีค่า, พลังงาน, สกุลเงิน Forex หรือคริปโตเคอเรนซี
  • Instrument ที่พบได้: สัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD) ซึ่งเป็นตราสารอนุพันธ์ประเภท OTC
  • ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริงหรือไม่: ไม่ได้ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์อ้างอิงเลยแม้แต่น้อย ตามนิยามของ Investor.gov สัญญา CFD คือข้อตกลงทางการเงินระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายเพื่อแลกเปลี่ยน "ส่วนต่าง" ระหว่างราคาเปิดและราคาปิดของสัญญาเท่านั้น ผู้ถือสัญญาไม่มีสิทธิในหุ้น ไม่มีสิทธิรับเงินปันผลโดยตรง และไม่มีสิทธิเรียกร้องสินทรัพย์กายภาพใดๆ
  • ซื้อขายผ่านตลาดหรือผู้ให้บริการแบบใด: ซื้อขายผ่านผู้ให้บริการแบบ OTC (Over-the-Counter) หรือโบรกเกอร์ผู้ทำหน้าที่เป็นคู่สัญญาโดยตรง
  • ความเสี่ยงหลัก: ความเสี่ยงด้านคู่สัญญา (Counterparty Risk) เนื่องจากสัญญาสร้างขึ้นระหว่างโบรกเกอร์กับผู้ลงทุนโดยตรง และความเสี่ยงจากการขยายผลขาดทุนด้วยเลเวอเรจ
  • ต้องตรวจเช็กอะไรใน Specification / Disclosure: ตรวจสอบเอกสาร Product Disclosure Statement (PDS) ของโบรกเกอร์ และเช็ก MT5 Specification ในหัวข้อ Stops level (ระยะห่างขั้นต่ำในการวางคำสั่ง), Margin Calculation Method, Swap long / Swap short (ค่าธรรมเนียมการถือครองสัญญาข้ามคืน) และ Execution type

3.3 ทองคำ (Gold)

  • Underlying คืออะไร: โลหะทองคำบริสุทธิ์มาตรฐาน (Troy Ounce)
  • Instrument ที่พบได้: ทองคำกายภาพ (Physical Gold), Spot Gold CFD, สัญญาซื้อขายล่วงหน้าในตลาดศูนย์กลาง (Futures) และสัญญาออปชัน (Options)
  • Gold Futures (GC): ขนาดสัญญา 100 troy ounces ชำระราคาด้วยการส่งมอบทองคำกายภาพจริง (Physical Delivery) ความบริสุทธิ์ไม่ต่ำกว่า 995 fineness ณ คลังสินค้าที่ได้รับการรับรองจาก COMEX ขยับราคาขั้นต่ำ 0.10 ต่อ troy ounce (10 ต่อสัญญา)
  • Micro Gold Futures (MGC): ขนาดสัญญา 10 troy ounces (1/10 ของ GC) ชำระราคาด้วยการส่งมอบจริงผ่านกลไก ACE (Accumulated Certificate of Exchange) ซึ่งเป็นใบรับรองสิทธิความเป็นเจ้าของ 10% ของทองคำแท่งขนาด 100 troy ounces ในคลัง COMEX
  • 1-Ounce Gold Futures (1OZ): ขนาดสัญญา 1 troy ounce (1/100 ของ GC และ 1/10 ของ MGC) ชำระราคาด้วยเงินสด (Cash Settled / Financially Settled) โดยอิงกับราคาชำระราคาประจำวันของ GC ขยับราคาขั้นต่ำ 0.25 ต่อ troy ounce (0.25 ต่อสัญญา) ซื้อขายได้ 24 ชั่วโมงต่อวัน (มีช่วงหยุดบำรุงรักษาสั้นๆ)
  • Spot Gold CFD (เช่น สัญลักษณ์ XAUUSD บนโบรกเกอร์ OTC): สัญญาอิงราคาทองคำสปอตโดยไม่มีวันหมดอายุ และชำระส่วนต่างด้วยเงินสด
  • ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริงหรือไม่: หากเป็นสัญญา Futures ชนิดกายภาพ (เช่น GC หรือ MGC) เมื่อถือสัญญาจนครบกำหนด ผู้ถือสิทธิจะได้รับสิทธิในทองคำแท่งหรือใบรับรอง ACE ในคลังสินค้า COMEX
  • หากเป็นสัญญา 1OZ Futures หรือ Spot Gold CFD ผู้ถือสัญญา จะไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในทองคำจริง แต่เป็นการรับ exposure เพื่อส่วนต่างราคาชำระด้วยเงินสดเท่านั้น
  • ซื้อขายผ่านตลาดหรือผู้ให้บริการแบบใด: ตลาดอนุพันธ์ศูนย์กลางที่มีการกำกับดูแล (Exchange เช่น COMEX / CME Globex) หรือตลาด OTC ผ่านโบรกเกอร์ผู้ให้บริการ CFD
  • ความเสี่ยงหลัก: ความผันผวนของราคาทองคำในตลาดโลก และความเสี่ยงจากคู่สัญญาในกรณีซื้อขายผ่านผลิตภัณฑ์ OTC CFD
  • ต้องตรวจเช็กอะไรใน Specification / Disclosure: ตรวจสอบ Settlement Type (ว่าเป็น Physical หรือ Financial/Cash) ในสัญญาตลาดล่วงหน้า และเช็ก MT5 Specification ในส่วนของ Contract size, Tick size, Tick value และ Trading sessions

3.4 ดัชนีหุ้น (Stock Index)

  • Underlying คืออะไร: ดัชนีราคาตลาดหุ้นที่คำนวณมาจากกลุ่มหลักทรัพย์ (Basket of Securities) เช่น ดัชนี S&P 500, Dow Jones Industrial Average หรือ Russell 2000
  • Index Funds / ETFs: กองทุนรวมหรือกองทุนเปิดที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งถือครองหุ้นจริงตามสัดส่วนการคำนวณของดัชนี (เช่น ถือตามมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด - Market Capitalization Weighted หรือถือตามราคาหุ้น - Price-Weighted ตามข้อมูล Investor.gov)
  • Index Futures: สัญญาซื้อขายดัชนีล่วงหน้าในตลาดอนุพันธ์ (เช่น E-mini หรือ Micro E-mini Futures)
  • Index CFD (เช่น สัญลักษณ์ US30, SPX500, NAS100): สัญญาซื้อขายส่วนต่างที่อิงราคาดัชนีหุ้น
  • ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริงหรือไม่: ผู้ลงทุนใน Index CFD หรือ Index Futures ไม่ได้ถือกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายตัวใดๆ ในดัชนีนั้น แม้แต่ผู้ลงทุนใน Index ETF ก็ถือกรรมสิทธิ์ในหน่วยลงทุนของกองทุน ไม่ได้เป็นเจ้าของหุ้นกายภาพโดยตรงในบัญชีส่วนบุคคล
  • ซื้อขายผ่านตลาดหรือผู้ให้บริการแบบใด: ตลาดหลักทรัพย์ (Stock Exchange), ตลาดอนุพันธ์ศูนย์กลาง (Futures Exchange) หรือโบรกเกอร์ผู้ให้บริการ OTC CFD
  • ความเสี่ยงหลัก: สำหรับกองทุนดัชนี มีความเสี่ยงเรื่องความคลาดเคลื่อนในการติดตามดัชนี (Tracking Error), ข้อจำกัดด้านความยืดหยุ่นในการปรับพอร์ต (Lack of flexibility) และผลตอบแทนที่ลดลงจากค่าธรรมเนียม (Underperformance due to fees) ส่วนสัญญา Index CFD มีความเสี่ยงเพิ่มเติมจากเลเวอเรจและความเสี่ยงคู่สัญญา
  • ต้องตรวจเช็กอะไรใน Specification / Disclosure: ตรวจสอบ MT5 Specification เพื่อดู Calculation method (เช่น Exchange Index หรือ CFD), Contract size (ว่า 1 Lot มีมูลค่าสัญญาเท่าใด), Tick size, Tick value และช่วงเวลาเปิด-ปิดตลาด (Trading sessions)

3.5 สินทรัพย์ดิจิทัลและคริปโตเคอเรนซี (Crypto Assets)

  • Underlying คืออะไร: สินทรัพย์ดิจิทัลที่สร้างขึ้นบนระบบบล็อกเชนหรือเทคโนโลยีสมุดบัญชีแสดงรายการแบบกระจาย (Distributed Ledger Technology - DLT) เช่น Bitcoin (BTC), Ether (ETH)
  • Instrument ที่พบได้: Spot Crypto (เหรียญจริงในบล็อกเชน), Crypto Futures (เช่น CME Bitcoin Futures), Crypto ETP/ETF, Crypto CFDs และการซื้อขายคู่สินทรัพย์ดิจิทัล (Pairs Trading)
  • ข้อเท็จจริงทางกฎหมายและการคุ้มครอง (SEC FAQ 2025/2026): ตามแนวทางของ SEC (Division of Trading and Markets) สินทรัพย์คริปโตที่ไม่ใช่หลักทรัพย์ (Non-security crypto assets) และสัญญาลงทุนในคริปโตที่ไม่ได้จดทะเบียนภายใต้ Securities Act of 1933 จะไม่ได้รับการคุ้มครองจาก SIPC (Securities Investor Protection Corporation) ในกรณีที่โบรกเกอร์ผู้ดูแลสินทรัพย์ล้มละลาย
  • ผู้ให้บริการอาจกำหนดข้อตกลงกับลูกค้าภายใต้ Uniform Commercial Code (UCC) Article 8 เพื่อจัดตั้งบัญชีหลักทรัพย์ แต่ความคุ้มครองคุ้มครองผู้บริโภคจะแตกต่างจากหลักทรัพย์ปกติ
  • ถือกรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริงหรือไม่: หากเป็นการซื้อขายแบบ Spot บนกระดานซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล ผู้ซื้อจะถือกรรมสิทธิ์ในเหรียญดิจิทัลจริงและสามารถโอนไปยัง Wallet ส่วนตัวได้
  • หากเป็นการซื้อขายผ่าน Crypto CFD หรือ Crypto Futures ผู้ซื้อขาย ไม่ได้ถือกรรมสิทธิ์ในเหรียญดิจิทัลจริง เป็นเพียงการทำสัญญาเพื่อรับ exposure จากความเคลื่อนไหวของราคา
  • ซื้อขายผ่านตลาดหรือผู้ให้บริการแบบใด: ศูนย์ซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล (Crypto Exchanges), ตลาด Alternative Trading System (ATS) / National Securities Exchange (NSE) สำหรับ Pairs Trading หรือโบรกเกอร์ OTC CFD
  • ความเสี่ยงหลัก: ความผันผวนของราคาสูงสุดขอบ, ความเสี่ยงจากการขาดหลักประกันคุ้มครอง SIPC ในสินทรัพย์ที่ไม่ใช่หลักทรัพย์, และความเสี่ยงทางเทคโนโลยี/คู่สัญญา
  • ต้องตรวจเช็กอะไรใน Specification / Disclosure: ตรวจสอบโครงสร้างทางกฎหมายของผู้ให้บริการ เอกสารเปิดเผยความเสี่ยง และเช็ก MT5 Specification ในส่วนของ Contract size, Margin currency, Swap long / Swap short และวันหมดอายุสัญญา (หากมี)

SECTION 04

ตารางเปรียบเทียบ 5 หมวดสินทรัพย์หลัก

หมวดสินทรัพย์สินทรัพย์อ้างอิง (Underlying)Instrument ที่เป็นไปได้ถือสินทรัพย์จริงหรือไม่Leverage เป็นไปได้หรือไม่แหล่งที่มาของ Trading Hoursจุดที่ต้องตรวจเช็กใน Specification / Disclosure
Forexอัตราแลกเปลี่ยนคู่สกุลเงินSpot, Futures, Forwards, Swaps, Options, CFDไม่ถือ (เว้นแต่ Spot Delivery ธนาคาร)ได้ตลาด OTC ทั่วโลก / โบรกเกอร์Contract size, Margin currency, Profit currency, Swap type/rates
CFDสินค้าโภคภัณฑ์, ดัชนี, หุ้น, คริปโตContract for Differencesไม่ถือสินทรัพย์จริงเลยได้อิงตาม Underlying + ผู้ให้บริการกำหนดStops level, Margin calculation method, Swap rates, PDS
Goldทองคำบริสุทธิ์ (Troy Ounce)Physical, Futures (GC/MGC/1OZ), Options, CFDถือจริง (Futures ชนิด Physical) / ไม่ถือ (1OZ, CFD)ได้COMEX / CME Globex หรือโบรกเกอร์ OTCSettlement type (Physical/Cash), Contract size, Tick size/value
Indexตะกร้าหลักทรัพย์ / ดัชนีตลาดIndex Funds/ETFs, Futures, CFDถือทางอ้อม (ETF) / ไม่ถือ (Futures, CFD)ได้ (Futures, CFD)ตลาดหลักทรัพย์ / อนุพันธ์ / โบรกเกอร์Calculation method, Contract size, Tick size, Trading sessions
Cryptoเหรียญดิจิทัลบน Blockchain / DLTSpot, Futures, ETP, CFD, Pairs Tradingถือจริง (Spot บน Wallet) / ไม่ถือ (Futures, CFD)ได้กระดานเทรด 24/7 / ตลาดอนุพันธ์ / โบรกเกอร์สิทธิคุ้มครอง SIPC, Contract size, Margin rates, Swap

SECTION 05

กรณีศึกษาตัวอย่างสัญลักษณ์: EURUSD, XAUUSD, US30, BTCUSD

กฎเหล็ก: ชื่อสัญลักษณ์อย่างเดียว ไม่สามารถสรุปชนิดสัญญาหรือมูลค่าของสัญญาได้! ผู้เรียนห้ามคาดเดาค่าคอนแทร็กต์จากตัวอักษรย่อ แต่ต้องตรวจสอบ Specification ของผู้ให้บริการรายนั้นเสมอ
EURUSD

วิเคราะห์: สัญลักษณ์ EURUSD บนแพลตฟอร์มการเทรด อาจเป็น Rolling Spot FX CFD ของโบรกเกอร์ OTC หรืออาจเป็นสัญลักษณ์แสดงฟีดราคาของสัญญา Futures ในตลาด CME (เช่น Micro EUR/USD Futures)

ข้อเท็จจริง: แม้สัญลักษณ์จะเขียนเหมือนกัน แต่ขนาดสัญญา (Contract Size) บน MT5 CFD อาจกำหนดไว้ที่ 100,000 ยูนิต ขณะที่สัญญาล่วงหน้าในตลาด CME อาจมีขนาดสัญญาเฉพาะที่แตกต่างออกไป ต้องเปิดดู MT5 Specification เพื่อยืนยันยูนิตสัญญาและวิธีคำนวณ Margin

XAUUSD

วิเคราะห์: สัญลักษณ์ XAUUSD บนโบรกเกอร์ส่วนใหญ่คือ Spot Gold CFD ชำระส่วนต่างเป็นเงินสด ไม่มีวันหมดอายุ แต่ในบางผู้ให้บริการอาจใช้สัญลักษณ์นี้แทนสัญญา Futures CFD ที่มีวันหมดอายุ

ข้อเท็จจริง: สัญลักษณ์นี้ ไม่ใช่ สัญญา COMEX Gold Futures (GC, MGC หรือ 1OZ) โดยตรง ผู้เทรด XAUUSD บน MT5 ไม่ได้รับสิทธิการส่งมอบทองคำกายภาพหรือใบรับรอง ACE ในคลังสินค้า COMEX ต้องตรวจสอบ Settlement Type และ Contract Size ใน Specification ก่อนเสมอ

US30

วิเคราะห์: สัญลักษณ์ US30 (หรือ DJ30, USA30) เป็นชื่อสัญลักษณ์ที่โบรกเกอร์ OTC ตั้งขึ้นมาเพื่อให้อ้างอิงถึงดัชนี Dow Jones Industrial Average

ข้อเท็จจริง: US30 ไม่ใช่สัญญามาตรฐานเดียวกันทั่วโลก แต่ละโบรกเกอร์กำหนด Contract Size, Tick Size และ Tick Value ของสัญลักษณ์ US30 ไม่เท่ากัน บางแห่งกำหนด 1 Lot = 1 ดอลลาร์ต่อจุด บางแห่งกำหนด 1 Lot = 10 ดอลลาร์ต่อจุด ห้ามเดามูลค่าต่อจุดของ US30 เด็ดขาด ต้องเปิด MT5 Specification ดูค่า Contract Size และ Tick Value ในบัญชีของคุณเท่านั้น

BTCUSD

วิเคราะห์: สัญลักษณ์ BTCUSD บนโปรแกรม MT5 สามารถเป็นได้ทั้ง Crypto CFD หรือการป้อนข้อมูลราคาจากกระดานเทรด Spot

ข้อเท็จจริง: การซื้อ BTCUSD ผ่านสัญญา CFD บน MT5 ไม่ได้ทำให้เกิดการโอนเหรียญ Bitcoin เข้าสู่วอลเล็ตส่วนตัวของคุณ และไม่ได้รับการคุ้มครองสิทธิจาก SIPC ในกรณีผู้ให้บริการล้มละลาย (ตามคำชี้แจง SEC) ผู้เทรดต้องเปิด Specification ตรวจสอบว่าสัญญาดังกล่าวมีค่า Swap ถือครองข้ามคืนเท่าใด และมีอัตราส่วนหลักประกันขั้นต่ำอย่างไร

SECTION 06

เช็กลิสต์ MT5 Specification: 10 จุดที่ต้องตรวจก่อนส่งคำสั่ง

เมื่อผู้เรียนเปิดหน้าต่าง Market Watch ในโปรแกรม MetaTrader 5 (MT5) แล้วคลิกขวาที่สัญลักษณ์ที่ต้องการ เลือก "Specification" ผู้เรียนจะพบกับข้อมูลสัญญาที่โบรกเกอร์กำหนดไว้ ซึ่งมี 10 พารามิเตอร์สำคัญที่ต้องตรวจสอบเสมอ:

  1. 1

    Contract Size (ขนาดสัญญา)

    จำนวนหน่วยของสินทรัพย์อ้างอิงที่บรรจุอยู่ใน 1 Lot เช่น สัญญา Forex มาตรฐานอาจเท่ากับ 100,000 ยูนิต แต่สัญญาโลหะหรือดัชนีจะมีค่าเฉพาะตัวที่โบรกเกอร์กำหนด

  2. 2

    Tick Size (ขนาดการเปลี่ยนแปลงราคาขั้นต่ำ)

    ขั้นการขยับของราคาที่เล็กที่สุดที่เป็นไปได้ เช่น 0.01 หรือ 0.001

  3. 3

    Tick Value (มูลค่าของ 1 Tick)

    จำนวนเงิน (ตามสกุลเงิน Profit Currency) ที่ผู้เทรดจะได้รับหรือสูญเสียเมื่อราคาขยับไป 1 Tick Size สำหรับขนาดสัญญา 1 Lot

  4. 4

    Minimum Volume (ปริมาณขั้นต่ำ)

    ขนาด Lot ต่ำสุดที่ระบบอนุญาตให้ส่งคำสั่งซื้อขายได้ เช่น 0.01 Lot

  5. 5

    Volume Step (สเต็ปการปรับปริมาณ)

    ขั้นการเพิ่มหรือลดขนาด Lot เช่น ปรับเพิ่มได้ทีละ 0.01 Lot

  6. 6

    Margin Parameters (ประเภทและอัตราหลักประกัน)

    วิธีการคำนวณหลักประกัน (Calculation method) เช่น Forex, Futures, CFD และอัตรา Initial Margin / Maintenance Margin / Hedged Margin

  7. 7

    Swap / Financing (ค่าธรรมเนียมถือครองข้ามคืน)

    Swap type: รูปแบบการคิด เช่น คิดเป็นจุด (In points), คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ (As a percentage of price) หรือคิดตามสกุลเงินเงินฝาก (In deposit currency) • Swap long / Swap short: อัตราสวอปสำหรับตำแหน่ง Buy และ Sell • Swap 3-day: วันที่มีการคิดสวอปทวีคูณ 3 เท่า (เช่น วันพุธ)

  8. 8

    Trading Sessions (ช่วงเวลาซื้อขาย)

    ตารางเวลาเปิด-ปิดสำหรับการรับคำสั่งซื้อขายและการส่งราคาในแต่ละวันของสัปดาห์

  9. 9

    Stops Level (ระยะห่างคำสั่งจำกัด)

    ช่องว่างราคาขั้นต่ำ (นับเป็นจุด) จากราคาปัจจุบัน ที่ระบบอนุญาตให้ตั้งคำสั่ง Stop Loss, Take Profit หรือคำสั่งรอดำเนินการ (Pending Orders) หากวางใกล้กว่าระยะนี้ ระบบจะปฏิเสธคำสั่งว่า "Invalid Stops"

  10. 10

    Profit Currency & Margin Currency (สกุลเงินคำนวณ)

    สกุลเงินที่ใช้คำนวณผลกำไรขาดทุน และสกุลเงินที่ใช้คำนวณหลักประกันที่ต้องใช้สำหรับสัญลักษณ์นั้นๆ

SECTION 07

อย่าเดา 4 เรื่องนี้เด็ดขาดในการเทรด

  • อย่าเดากรรมสิทธิ์ (Ownership): การเห็นสัญลักษณ์สินทรัพย์บนหน้าจอ ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นเจ้าของสินทรัพย์จริง ห้ามคิดเอาเองว่าการเทรด XAUUSD หรือ BTCUSD จะทำให้คุณได้ทองคำแท่งหรือเหรียญคริปโตมาครอบครอง ต้องตรวจสอบว่าเป็นสัญญาประเภทใด (Spot, Futures หรือ CFD)
  • อย่าเดามูลค่าจุด (Point / Tick Value): สัญลักษณ์เดียวกัน เช่น US30 หรือ XAUUSD ในแต่ละโบรกเกอร์ อาจมีขนาดสัญญาและมูลค่าต่อการขยับราคาไม่เท่ากัน การเดาเอาเองโดยไม่อ่าน Specification อาจทำให้คุณส่งคำสั่งขนาดใหญ่เกินจริงจนเกิดความเสียหายรุนแรง
  • อย่าเดาช่วงเวลาซื้อขายและส่งมอบ (Rollover / Session): ห้ามคิดว่าทุกตลาดเปิด 24 ชั่วโมงหรือมีเวลาปิดเดียวกัน สัญญาแต่ละฉบับมีช่วงเวลาหยุดพักการซื้อขาย (Maintenance Window) วันหมดอายุสัญญา หรือวันคิดค่าธรรมเนียมข้ามคืน (3-Day Swap) ที่แตกต่างกัน
  • อย่าเดาอัตราต่อรองและหลักประกัน (Leverage / Margin): อัตราส่วนหลักประกันที่ใช้ในแต่ละหมวดสินทรัพย์ไม่เท่ากัน โบรกเกอร์อาจกำหนดอัตรา Margin สำหรับ Forex, ทองคำ, ดัชนี และคริปโตไว้แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ต้องตรวจสอบวิธีคำนวณ Margin ใน Specification ก่อนเปิดตำแหน่งเสมอ

SECTION 08

แบบฝึกหัดจำแนก 5 สัญลักษณ์

คำสั่ง: จงวิเคราะห์สัญลักษณ์ต่อไปนี้ โดย คำตอบทุกข้อต้องเริ่มต้นจากการเปิดตรวจสอบ Specification / Product Disclosure ก่อนเสมอ

  1. 1ข้อที่ 1: สัญลักษณ์ EURUSD บนพอร์ตการเทรด MT5ดูคำตอบ
    คำตอบ: ต้องเปิดตรวจ Specification ใน MT5 หรือ Product Disclosure ของผู้ให้บริการก่อนเสมอ เพื่อดูว่าสัญลักษณ์นี้คือ Rolling Spot FX CFD หรือ FX Futures หากเป็น Spot FX CFD ของโบรกเกอร์ OTC ผู้เทรดจะไม่ได้ถือครองธนบัตรยูโรจริง แต่เป็นการรับ exposure ผ่านส่วนต่างราคา โดย Specification จะระบุขนาดสัญญา (เช่น 100,000 EUR) วิธีคำนวณ Margin และอัตรา Swap ที่ต้องใช้ในการถือตำแหน่งข้ามคืน
  2. 2ข้อที่ 2: สัญลักษณ์ XAUUSD บนพอร์ตการเทรด OTCดูคำตอบ
    คำตอบ: ต้องเปิดตรวจ Specification ใน MT5 หรือ Product Disclosure ของผู้ให้บริการก่อนเสมอ เพื่อยืนยันประเภทสัญญา โดยส่วนใหญ่ XAUUSD บนโบรกเกอร์ OTC คือ Spot Gold CFD ชำระส่วนต่างด้วยเงินสด ผู้ถือสัญญาไม่ได้ถือกรรมสิทธิ์ในทองคำแท่ง และไม่ได้สิทธิส่งมอบทองคำจริงแบบสัญญา COMEX Gold Futures (GC) หรือ Micro Gold (MGC) ต้องเช็ก Contract size, Tick size, Tick value และ Stops level ใน Specification ก่อนเทรด
  3. 3ข้อที่ 3: สัญลักษณ์ US30ดูคำตอบ
    คำตอบ: ต้องเปิดตรวจ Specification ใน MT5 หรือ Product Disclosure ของผู้ให้บริการก่อนเสมอ เนื่องจาก US30 เป็นเพียงชื่อสัญลักษณ์ที่โบรกเกอร์ OTC ตั้งขึ้นเพื่ออิงกับดัชนี Dow Jones Industrial Average แต่ละผู้ให้บริการกำหนดขนาดสัญญา (Contract Size) และมูลค่าต่อจุด (Tick Value) ไม่เท่ากัน การเปิดดู Specification จะทำให้ทราบว่า 1 Lot ของโบรกเกอร์นี้คำนวณมูลค่าเท่าใด และมีช่วงเวลาเปิด-ปิดทำการ (Trading Sessions) อย่างไร
  4. 4ข้อที่ 4: สัญลักษณ์ BTCUSDดูคำตอบ
    คำตอบ: ต้องเปิดตรวจ Specification ใน MT5 หรือ Product Disclosure ของผู้ให้บริการก่อนเสมอ เพื่อตรวจสอบว่าเป็นการซื้อขาย Spot Crypto หรือ Crypto CFD หากเป็น Crypto CFD บน MT5 จะไม่มีการโอนเหรียญ Bitcoin ลงใน Wallet ส่วนตัว และตามเอกสาร SEC FAQ สัญญานี้จะ ไม่ได้รับการคุ้มครองจาก SIPC หากโบรกเกอร์ล้มละลาย ต้องเช็กอัตรา Margin, สวอปข้ามคืน และขนาดสัญญาใน Specification
  5. 5ข้อที่ 5: สัญลักษณ์ 1OZดูคำตอบ
    คำตอบ: ต้องเปิดตรวจ Specification / เอกสารข้อกำหนดสัญญาของ CME Group ก่อนเสมอ ซึ่งจะพบว่า 1OZ คือสัญญา 1-Ounce Gold Futures ในตลาด CME/COMEX ขนาดสัญญาเท่ากับ 1 troy ounce ขยับราคาขั้นต่ำครั้งละ $0.25 (มีมูลค่า $0.25 ต่อสัญญา) และ ชำระราคาด้วยเงินสด (Cash Settled) ไม่มีการส่งมอบทองคำกายภาพ ต่างจากสัญญา GC หรือ MGC ที่ส่งมอบทองคำกายภาพหรือใบรับรอง ACE

SECTION 09

แบบทดสอบ 3 ข้อ พร้อมเฉลยอย่างละเอียด

โจทย์แบบทดสอบ

คำถามข้อที่ 1 (ด้าน Instrument & Structure)

หากนักลงทุนทำการซื้อขายสัญญา Micro Gold Futures (MGC) ในตลาด COMEX จนกระทั่งสัญญาหมดอายุ นักลงทุนจะได้รับสิ่งใดตามข้อกำหนดสัญญามาตรฐานของ CME Group?

  1. ก) ได้รับการชำระส่วนต่างราคาทั้งหมดเป็นเงินสดเข้าบัญชีเท่านั้น
  2. ข) ได้รับการส่งมอบทองคำกายภาพจริงผ่านใบรับรอง ACE (Accumulated Certificate of Exchange)
  3. ค) ได้รับการปรับสัญญาเป็น Spot Gold CFD โดยอัตโนมัติ
  4. ง) สัญญาลูกค้าจะถูกยกเลิกโดยไม่มีการชำระราคาใดๆ
เปิดเฉลยพร้อมคำอธิบาย
เฉลยข้อที่ 1: ตอบ ข)

คำอธิบาย: ตามข้อกำหนดสัญญาของ CME Group สัญญา Micro Gold Futures (MGC) เป็นสัญญาประเภทส่งมอบจริง (Deliverable) โดยมีสื่อกลางในการส่งมอบคือใบรับรอง ACE (Accumulated Certificate of Exchange) ซึ่งแสดงกรรมสิทธิ์ 10% ของทองคำแท่งขนาด 100 troy ounces ที่เก็บรักษาในคลังสินค้าที่ได้รับการรับรองจาก COMEX แตกต่างจากสัญญา 1OZ ซึ่งชำระราคาด้วยเงินสด (Financial/Cash Settled)

คำถามข้อที่ 2 (ด้าน Ownership & Regulation)

ตามแนวทาง FAQ ของ SEC (Division of Trading and Markets) สินทรัพย์คริปโตที่ไม่ใช่หลักทรัพย์ (Non-security crypto assets) ที่ถือครองผ่านโบรกเกอร์ จะได้รับการคุ้มครองจากองค์กร SIPC หรือไม่ ในกรณีที่โบรกเกอร์ล้มละลาย?

  1. ก) ได้รับการคุ้มครองเต็มจำนวนเช่นเดียวกับหุ้นและพันธบัตร
  2. ข) ได้รับการคุ้มครองเฉพาะส่วนของผลกำไร แต่ไม่คุ้มครองทุน
  3. ค) ไม่ได้รับการคุ้มครองจาก SIPC เนื่องจาก SIPC คุ้มครองเฉพาะหลักทรัพย์ตามกฎหมาย SIPA เท่านั้น
  4. ง) ได้รับการคุ้มครองเฉพาะเหรียญ Bitcoin เท่านั้น
เปิดเฉลยพร้อมคำอธิบาย
เฉลยข้อที่ 2: ตอบ ค)

คำอธิบาย: เอกสาร SEC FAQ (คำถาม Q6 และ Q7) ระบุชัดเจนว่า SIPC (Securities Investor Protection Corporation) คุ้มครองเฉพาะการเรียกร้องสิทธิใน "หลักทรัพย์ (Securities)" ตามคำนิยามของ SIPA เท่านั้น สินทรัพย์คริปโตที่ไม่ใช่หลักทรัพย์ หรือสัญญาลงทุนที่ไม่ได้จดทะเบียนภายใต้ Securities Act of 1933 จึง ไม่ได้รับการคุ้มครองจาก SIPC ในกรณีที่โบรกเกอร์ล้มละลาย

คำถามข้อที่ 3 (ด้าน MT5 Specification)

ในหน้าต่าง MT5 Specification หากพารามิเตอร์ Stops level ของสัญลักษณ์หนึ่งแสดงค่าเท่ากับ 50 หมายความว่าอย่างไร?

  1. ก) ผู้เทรดต้องเสียค่าธรรมเนียม 50 ดอลลาร์ต่อการส่งคำสั่ง
  2. ข) ผู้เทรดไม่สามารถวางคำสั่ง Stop Loss, Take Profit หรือ Pending Order ใกล้กว่าราคาปัจจุบันน้อยกว่า 50 จุด (Points) ได้
  3. ค) โบรกเกอร์จะปิดสัญญาทันทีเมื่อพอร์ตขาดทุนถึง 50%
  4. ง) สัญญานี้อนุญาตให้ส่งคำสั่งซื้อขายได้สูงสุดไม่เกิน 50 Lots
เปิดเฉลยพร้อมคำอธิบาย
เฉลยข้อที่ 3: ตอบ ข)

คำอธิบาย: จากคู่มือ MetaTrader 5 Help พารามิเตอร์ Stops level คือระยะห่างขั้นต่ำ (นับเป็นจุด/Points) จากราคาปัจจุบัน ที่ระบบอนุญาตให้วางคำสั่ง Stop Loss, Take Profit หรือ Pending Orders หากผู้เทรดส่งคำสั่งตั้งระดับราคาใกล้กว่าระยะ Stops level ที่กำหนด (ในที่นี้คือ 50 จุด) เซิร์ฟเวอร์จะปฏิเสธคำสั่งด้วยข้อความ "Invalid Stops"

SECTION 10

สรุป 5 ประเด็นสำคัญ (Summary Bullets)

  1. 1สัญลักษณ์บนหน้าจอไม่ใช่สินทรัพย์จริง: ชื่อสัญลักษณ์ (Symbol) เช่น EURUSD, XAUUSD, US30 หรือ BTCUSD เป็นเพียงรหัสที่ผู้ให้บริการตั้งขึ้น สิ่งที่คุณเทรดจริงขึ้นอยู่กับประเภทของสัญญา (Instrument) และข้อกำหนดของผู้ให้บริการ (Broker Contract)
  2. 2เข้าใจโมเดล 5 ชั้น: การวิเคราะห์ตราสารการเงินต้องไล่ลำดับจาก Market (ตลาด) → Underlying (สินทรัพย์อ้างอิง) → Instrument (ประเภทสัญญา) → Symbol (สัญลักษณ์) → Broker Contract (เงื่อนไขเฉพาะของโบรกเกอร์)
  3. 3CFD ไม่เคยให้กรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์จริง: สัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD) เป็นเพียงข้อตกลงแลกเปลี่ยนส่วนต่างราคาชำระด้วยเงินสดระหว่างผู้ซื้อขายกับโบรกเกอร์ ไม่มีการถือกรรมสิทธิ์ในหุ้น ทองคำ หรือคริปโตจริง
  4. 4ความคุ้มครองทางกฎหมายแตกต่างกัน: สัญญาในตลาดศูนย์กลาง (Exchange) และสินทรัพย์หลักทรัพย์มีกรอบการคุ้มครองตามกฎหมายที่ชัดเจน ขณะที่สินทรัพย์ดิจิทัลที่ไม่ใช่หลักทรัพย์หรือผลิตภัณฑ์ OTC CFD จะไม่มีการคุ้มครองจากองค์กรอย่าง SIPC หากผู้ให้บริการล้มละลาย
  5. 5ตรวจ Specification ก่อนเทรดเสมอ: ห้ามคาดเดาขนาดสัญญา (Contract Size), มูลค่าต่อจุด (Tick Value), อัตรา Margin, ค่า Swap หรือช่วงเวลาซื้อขาย (Trading Sessions) ให้เปิดดูหน้าต่าง Specification ใน MT5 หรือเอกสาร Product Disclosure ทุกครั้งก่อนส่งคำสั่งซื้อขาย

SECTION 11

คำเตือนความเสี่ยง (Short Risk Warning)

การซื้อขายสัญญาทางการเงิน ผลิตภัณฑ์อนุพันธ์ และสัญญาซื้อขายส่วนต่าง (CFD) มีความเสี่ยงสูงเนื่องจากการใช้หลักประกัน (Leverage) ซึ่งอาจส่งผลให้สูญเสียเงินลงทุนได้ สัญญาทางการเงินแต่ละประเภทมีโครงสร้างทางกฎหมาย ภาระผูกพัน และเงื่อนไขการชำระราคาที่แตกต่างกัน ผู้ลงทุนควรศึกษาและทำความเข้าใจรายละเอียดในเอกสารข้อกำหนดสัญญา (Specification) และเอกสารเปิดเผยข้อมูลผลิตภัณฑ์ (Product Disclosure Statement) อย่างถี่ถ้วนก่อนตัดสินใจลงทุน

SECTION 12

รายการอ้างอิง (References)

  1. 1CME Group. "Gold Futures — GC, MGC and 1OZ product comparison."
  2. 2CME Group. "FAQ: 1-Ounce Gold Futures."
  3. 3CME Group. "Gold Futures and Options Contract Specifications."
  4. 4CME Group. "Gold Futures and Options Fact Card — Micro Gold (MGC) contract and ACE delivery."
  5. 5U.S. Commodity Futures Trading Commission (CFTC). "Eight Things You Should Know Before Trading Forex."
  6. 6U.S. Securities and Exchange Commission (SEC). "Division of Trading and Markets: Frequently Asked Questions Relating to Crypto Asset Activities and Distributed Ledger Technology." (Updated Feb 19, 2026).
  7. 7U.S. Securities and Exchange Commission (SEC / Investor.gov). "Glossary: CONTRACTS-DIFFERENCE-CFDS."
  8. 8U.S. Securities and Exchange Commission (SEC / Investor.gov). "Index Funds."
  9. 9MetaQuotes Ltd. "Market Watch - Trading Operations - MetaTrader 5 Help."
  10. 10Bank for International Settlements (BIS). "OTC foreign exchange turnover in April 2025 - Triennial Central Bank Survey." (Published Sept 30, 2025).
ทำแบบฝึกหัดและตรวจเฉลยให้ครบก่อนทำเครื่องหมายว่าเรียนจบ